Eerste ronde tafel IFIC onderhoudsprocedure heeft plaatsgevonden

De nieuwe onderhoudsprocedure voor de sectorale functies uit de functieclassificatie van de federale en Vlaamse geregionaliseerde sectoren van het PC 330 gaat over naar een volgende fase, namelijk de betrokkenheid van representatieve beroepsorganisaties.  

In de eerste onderhoudsfase die in de herfst van 2019 werd opgestart werd een lijst met functies opgemaakt die op basis van het juridisch criterium een prioritaire update dienden te krijgen. De volledige lijst met weerhouden functies voor deze juridische update is beschikbaar op de website van het Instituut voor Functieclassificatie (IFIC).

Twee van de weerhouden functies werden door de sociale partners bijkomend onderzoek in de vorm van bevraging op het terrein nodig geacht. Het gaat om de functies Verpleegkundige-ziekenhuishygiënist en Verpleegkundige intensieve zorgen (neonatologie en pediatrie). Leden van het NVKVV vulden deze vragenlijsten in.

Eind maart werd de werkgroep ziekenhuishygiënisten NVKVV WIN uitgenodigd op een ronde tafel waarop de het voorontwerp van de functieomschrijving werd gepresenteerd en inhoudelijk inbreng mogelijk was. Het NVKVV is zeer tevreden vast te stellen dat IFIC het werkveld actief bevraagt en betrekt en volgt het dossier dan ook van nabij op.


Taskforce voor sterkere opleiding zorgkundige

Tijdens de pandemie werd vanuit het veld vastgesteld dat zorgkundigen vaak onvoldoende voorbereid waren op de omvang en de problematiek die bij deze crisis kwam kijken. Zo volgde een oproep naar de regering om de kwaliteit van de opleiding tot zorgkundige te versterken.

Om die oproep te beantwoorden richtte de minister van Onderwijs een taskforce op. Daarin zetelt, naast vertegenwoordigers uit het onderwijs, het werkveld, de afgestudeerden en het Agentschap Zorg en Gezondheid, ook het NVKVV met een mandaat van de AUVB. Intern werd bij het NVKVV, in overleg met Befezo (Belgische Federatie voor Zorgkundigen), een werkgroep opgericht.

De zorgkundige werkt in een gestructureerd team en steeds onder toezicht van een verpleegkundige, maar steeds moet hij of zij kunnen terugvallen op een stevige basis uit de basisopleiding en bijscholingen. Tijd dus om de huidige opleidingen in kaart te brengen en aanbevelingen te doen om de opleidingen kwalitatief sterker te maken voor de toekomst. Maar vooral ook de onmisbare zorgkundigen te sterken bij de uitvoering van hun werk want dat verdienen ze.

De taskforce zal zich onder meer buigen over de huidige opleidingen, zal nagaan of er een draagvlak is om op basis van het beroepsprofiel een standaard opleidingsprogramma op te stellen. Daarnaast zal de taskforce ook aanbevelingen doen over de professionalisering van de docenten en de aantrekkelijkheid en toekomstgerichtheid van de opleiding. De resultaten worden deze zomer verwacht.


Toekomstige leerladder in de zorg

Beroepsorganisaties Acn (Franstalig België), KPVDB (Duitstalig België) en NVKVV (Vlaanderen) bogen het hoofd over de huidige bestaande opleidingen verpleegkunde in België. Ze verzamelden de feiten en inschrijvingsaantallen ter voorbereiding van de uitvoering van de regeerakkoorden 2019 en 2020.

Momenteel zijn er nog grote verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië. De Franstalige gemeenschap heeft in 2017 ingezet op naast een bacheloropleiding van 4 jaar, een verlenging van de huidige HBO5 opleiding naar 3.5 jaar. We zien hierdoor tweemaal het aantal inschrijvingen duidelijk naar beneden gaan. Eerste daling met maar liefst 35%, na 2016 wanneer de bacheloropleiding naar vier jaar werd opgetrokken. Voor HBO5 zien we een daling van 22% sinds 2017, het moment waarop die opleiding met zes maanden werd verlengd.

Ook in Vlaanderen zal een verlenging van de HBO5-opleiding met zes maanden waarschijnlijk leiden tot een duidelijke daling van het aantal inschrijvingen. Zowel in HBO5 als in de bachelor. Daarbij komt dat dit zes extra maanden zijn waarbij er geen uitstroom is van afgestudeerden. Net zoals wanneer de bacheloropleiding van drie naar vier jaar werd gebracht in 2020. Er moet ook opgemerkt worden dat hiermee niet wordt toegewerkt naar een volwaardig eigen profiel en takenpakket voor de HBO5 verpleegkundige functie. Beiden zijn nefast voor de aantrekkelijkheid van de opleidingen en de instroom van studenten. De drie beroepsverenigingen vragen de Franstalige gemeenschap dan ook hun beslissing van 2017 te herevalueren.

In Vlaanderen ligt de situatie enigszins anders. Daar merkten we in de bacheloropleiding een daling van 22 procent in het aantal inschrijvingen tussen 2015 en 2018. Tussen 2015 en 2019 was dat een daling van 16 procent. In 2020 steeg het aantal dan weer. Detailcijfers tonen wel aan dat het aantal generatiestudenten (18-jarigen) afneemt. Bij de HBO5-opleiding merken we geen daling op, zoals in Wallonië, na het verlengen van de opleiding. Een zeer goede zaak en dat wensen de drie beroepsorganisaties ook zo te houden.

 

Lees het volledige rapport op ‘Over NVKVV’.


Reflecterende huisnummers redden mensenlevens

Heel wat Vlaamse steden zoals Grimbergen, Schilde en Lanaken verdeelden al gratis reflecterende en eenvormige huisnummers onder hun bewoners. Deze huisnummers bestaan uit een aluminium plaatje met daarover een reflecterende folie met het nummer.

“Er komt Vlaamse wetgeving aan om reflecterende huisnummers te verplichten”, vertelt Dirk Vandenboer, verpleegkundige bij de brandweer van Zaventem en lid van de Werkgroep Kritieke Diensten van het NVKVV. “We juichen dit alleen maar toe. Goed leesbare huisnummers zijn noodzakelijk voor hulpdiensten. Nu moeten we soms in het donker of bij slecht weer op zoek naar een huisnummer onder een brievenbus of verstopt op een gevel. Uniformering en reflecterende huisnummers kunnen levens redden. Die paar seconden of minuten die we nu verliezen door op zoek te gaan naar het juiste huisnummer zijn soms doorslaggevend.”


Onderzoek brengt impact van COVID-19-crisis op zorgverleners in kaart

Sciensano en KU Leuven voerden in december 2020 een enquête uit bij Belgische zorgverleners over hun welzijn en nood aan ondersteuning. De bevraging toont dat de COVID-19-crisis voor hen een grote impact had op persoonlijk, professioneel en lichamelijk vlak. Deze impact werd vastgesteld bij zorgverstrekkers en hulpverleners uit de verschillende sectoren en uit de verschillende regio’s van het land.

Aan de enquête namen 3027 zorg- en hulpverleners deel. Op persoonlijk vlak rapporteerden de bevraagden symptomen die het gevolg zijn van chronische en acute stress. Deze symptomen kwamen in hogere mate voor dan buiten de coronacrisis. Ook op professioneel vlak is er een impact van de COVID-19-crisis. Zo’n 22 procent van de bevraagde zorgverleners overwoog te stoppen met het uitoefenen van hun beroep (tegenover 10 procent normaal). Ze gaven aan zich meer geïsoleerd te voelen op het werk (25 procent tegenover 13 procent normaal), zich minder deel te voelen van een team (58 procent tegenover 69 procent normaal) en zich vaker onzeker te voelen in hun team (16 procent tegenover 7 procent normaal). Ook lichamelijke klachten die verband houden met chronische stress kwamen vaker voor dan normaal.

Wat betreft ondersteuning rapporteert 60 procent van de bevraagde zorgverleners dat ze in de week voor de enquête gedachten en emoties deelden met anderen en tevreden waren over die interactie. Slechts 27 procent deed dat met een leidinggevende en 15 procent met een professionele ondersteuner. Meer dan de helft van de zorg- en hulpverleners gaf aan zeker of waarschijnlijk nood te hebben aan steun van zijn leidinggevende en bijna 40 procent van een professionele ondersteuner.

De resultaten van deze nationale bevraging tonen aan dat na de piek van de tweede golf van de coronacrisis de ernst van de psychische en lichamelijke reacties bij zorgverleners nog steeds hoog is. Sciensano benadrukt daarom het belang van een aangepast en toegankelijk aanbod van ondersteuning voor deze professionals en hun leidinggevenden. Heb je zelf nood aan emotionele of psychologische ondersteuning? De ZorgSamen biedt een overzicht van het aanbod.


Een attest zorgkundige voor studenten buiten verpleegkunde-opleiding?

Het nijpende tekort aan personeel in de zorg leidt tot een zoektocht naar mogelijke oplossingen. Een van de voorstellen waarover op dit moment gediscussieerd wordt, is het verlenen van een attest tot het beroep van zorgkundige aan andere studenten buiten de reguliere studenten verpleegkunde.

Met het verlenen van dit attest wil men een vangnet creëren voor een kleine groep studenten die vroegtijdig hun studies beëindigen en studenten de mogelijkheid bieden om na de schoolactiviteiten als zorgkundige aan de slag te gaan.

Het NVKVV staat niet afwijzend tegenover dit voorstel, maar benadrukt enkele belangrijke voorwaarden. Ten eerste wil het NVKVV dat bestaande opleidingen die leiden tot een gezondheidszorgberoep behouden blijven zoals ze zijn. Deze opleidingen hebben namelijk al een hoge studiebelasting. Ten tweede pleit NVKVV voor het installeren van een bijkomende module die de potentiële kandidaten moeten volgen. Deze module staat los van de huidige reguliere opleidingen die leiden tot een gezondheidzorgberoep.


Eerste Vlaamse patiëntenvereniging voor ex-covid-patiënten

Post-COVID is de eerste Vlaamse patiëntenvereniging voor ex-COVID-19-patiënten. De vereniging wil de langdurige gevolgen van de ziekte bespreekbaar maken en pleit voor meer hulp en ondersteuning voor ex-covid-patiënten. Ze zal daarvoor in dialoog gaan met beleidsmakers en zorgverstrekkers.

Vijfenzeventig percent van de COVID-19-patiënten die in het ziekenhuis verbleven en tien percent van de patiënten die thuis herstelden, blijven maanden na hun besmetting kampen met ernstige klachten zoals ademhalingsmoeilijkheden, spierzwakte en -pijn, vermoeidheid, langdurige koorts en neurologische-, vasculaire- en hartklachten. Het langdurig karakter van deze ziekte weegt door op menselijk en economisch vlak, zowel voor de patiënt als zijn of haar omgeving. Ex-COVID-19-patiënten hebben nood aan brede zorg en professionele ondersteuning.

Post-COVID ijvert in eerste instantie om langdurige covid als ziektebeeld te erkennen door er een RIZIV-nummer voor te maken en voldoende breed te communiceren over het bestaan ervan. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft de ziekte al erkend en roept zijn leden op om hetzelfde te doen. Verder wil de patiëntenvereniging duidelijke multidisciplinaire richtlijnen voor zorgverleners en een goede afstemming en samenwerking tussen de ziekenhuizen en de eerste lijn. Daarnaast vraagt Post-COVID om meer fondsen beschikbaar te stellen voor multidisciplinair wetenschappelijk onderzoek over de langdurige gevolgen van de ziekte en de mogelijkheden tot behandeling. NVKVV ondersteunt de doelen van de patiëntenvereniging. Meer informatie vind je op post-covid.be.


Eerste bachelors in de verpleegkunde in Vlaanderen

In navolging van de Europese richtlijn werd in 2016 de bacheloropleiding verpleegkunde in Vlaanderen van drie naar vier jaar verlengd. In 2020 studeerden de eerste studenten af die in het vierde jaar een verdiepende stage hebben gevolgd. De bedoeling van zo’n stage is dat de studenten zelfstandiger aan de slag gaan en als volwaardig medewerker meedraaien. Volgens Ellen De Wandeler van het NVKVV zijn de studenten dankzij de stage beter opgeleid en hebben ze meer zelfvertrouwen. Zo gaat er onder andere meer aandacht naar vaardigheden als verpleegkundig leiderschap en klinisch redeneren.

De Wandeler is zelf heel benieuwd naar de ervaringen en vaardigheden van deze studenten bij het afstuderen. Op die verworvenheden moet nu verder worden gebouwd, zodat onder meer de noodzakelijke specialisaties binnen verpleegkunde een aanvullende vorm krijgen. Eind 2019 richtte het NVKVV daarom de Werkgroep Studenten op, die de ervaringen van studenten in zeven hogescholen evalueert. Op basis daarvan worden aanbevelingen geformuleerd en kunnen zaken worden bijgestuurd. Het platform laat dus in feite de stem van de student horen.


Van banaba naar postgraduaat

Nu de studieduur van drie naar vier jaar is verlengd, worden de banaba’s (bachelor-na-bachelor) in 2021 stopgezet en schakelen de hogescholen over naar postgraduaten en permanente vormingen. In 2020 werd hier verder vorm aan gegeven. Sinds 2015 ligt de prijs van een postgraduaat wel veel hoger doordat de premie werd afgeschaft. Die kon de student aanvragen na het verkrijgen van een Bijzondere Beroepstitel (BBT) of Bijzondere Bekwaamheid (BBK).

Bijgevolg is de instroom in de opleidingen voor specialisaties enorm gedaald, en die afname zal zich in 2021 hoogstwaarschijnlijk voortzetten.

Volgens De Wandeler van het NVKVV is het werkveld ongerust over deze ontwikkeling: “Als men de zorgkwaliteit wil verhogen, mag de meerwaarde van bijkomende vormingsuren of specialisatie niet in vraag worden gesteld. Om goede zorg te kunnen verlenen, is het belangrijk dat zorgverleners een specifieke opleiding volgen voor specifieke patiënten- en bewonersgroepen. Steeds vaker worden nieuwe verpleegkundigen zonder specialisatie op de gespecialiseerde afdeling zelf opgeleid. Soms gebeurt dit met een inloopperiode, maar in andere instellingen is die er niet en moeten nieuwe medewerkers meteen meedraaien met het andere personeel. Beide vormen vragen extra tijd van de collega’s, die al een hoge werkdruk ervaren. We zien dan ook graag dat een inloopperiode buiten de personeelsnorm de standaard wordt.”


Meer behoefte aan ondersteuning voor niet-verpleegkundige taken

Verpleegkundigen verrichten steeds meer taken waarvoor ze niet zijn opgeleid, zoals bedden opmaken, naar de apotheek gaan en maaltijden bedelen. Ze willen immers niet dat de patiënt in de kou blijft staan. De Wandeler vindt dan ook dat de verpleegkunde opnieuw moet worden afgestemd op enerzijds de huidige maatschappelijke zorguitdagingen en anderzijds de theoretische en praktische competenties die de voorbije veertig jaar enorm zijn geëvolueerd.

Collega’s met een ander profiel zouden verpleegkundigen moeten ondersteunen bij administratieve, logistieke en zorgtaken. Zo kunnen verpleegkundigen hun patiënten beter verzorgen. Bovendien kunnen ze hun competenties beter inzetten, waardoor hun beroep aantrekkelijker wordt. Dat is dan weer positief voor afstuderende bachelors in de verpleegkundige, want zij zullen hun verwachtingen meer ingelost zien.